Subskrypcja
Wpisz swój adres e-mail, aby otrzymywać informacje z naszego serwisu.

 


Tułowice: pałac dla ludzi lasu

Foto
Pałac w Tułowicach nie podzielił smutnych losów zdecydowanej większości poniemieckich zabytków na Opolszczyźnie. Opiekują się nim leśnicy, podobnie jak siedzibami rodu Henckel-Donnersmarck w Brynku, Maltzan w Miliczu czy letnią rezydencją Ottona Bismarcka w Warcinie na Pomorzu.

Wprawdzie wiele cennych elementów wyposażenia wnętrza zlikwidowano podczas remontów adaptacyjnych i niewłaściwej konserwacji, to jednak zabytkowy obiekt oddany w roku 1946 w ręce leśników prezentuje się bardzo okazale. W tułowickim pałacu mieści się internat Publicznego Technikum Leśnego.
Pałac jest położony w południowo-wschodniej części wsi. Przepływająca w pobliżu Ścinawa Niemodlińska rozlewa się w stawek naturalnie wkomponowany w rozległe, XIX-wieczne założenie parkowe. Z rezydencji do parku powadzi olbrzymi taras, ozdobiony wachlarzem kamiennych schodów i fontanną o kolistej cembrowinie. Przy zachodniej elewacji uwagę turysty przykuwa marmurowa ława z gryfami oraz brązowa rzeźba Diany. Wewnątrz zachowały się detale architektoniczne, spiralne schody, sień z arkadowymi filarami oraz reprezentacyjne sale. Sufit Sali „Myśliwskiej” dekorowany stiukami zoomorficznymi, gdzie indziej boazerie z herbami na banderolach, oryginalne parkiety i ozdobne piece kaflowe oddają piękno, przepych i urok starej rezydencji Praschmów i Franckenbergów.
W średniowieczu ziemia tułowicka należała do rodu Bischofsheimów. Na początku XVI wieku wieś Tillowitz należała do Mikołaja Dobischowskiego, w 1572 roku – do Jana Pange, właściciela Sadów koło Niemodlina. Na murze kościoła parafialnego odnaleźć można płytę nagrobną kolejnego pana na tułowickim zamku - rycerza Heinricha von Dreske, zmarłego w 1598 roku. W roku 1604 Tillowitz nabyła Polixena von Pückler z Niemodlina. Zamek należał też krótko do rektora uniwersytetu praskiego, Bernarda von Zierotin.

Era Praschmów i Franckenbergów
Wiek XVIII rozpoczyna erę panowania w Tułowicach rodu von Praschma. Hrabia Johann Nepomuk I Praschma, żeniąc się z Marią Anną Zierotin staje się właścicielem Niemodlina oraz Tułowic. To on rozwinął tułowicki przemysł: huty żelaza, młyny, ceglarnie. W roku 1813 w przyzamkowych stajniach Praschma założył pierwszą wytwórnię tułowickiego fajansu.
Jego syn, Johann Nepomuk II pięknie przebudował zamek w Niemodlinie, założył zwierzyniec i ogród botaniczny w Lipnie, który podziwiamy do dziś. Tułowice przejął drugi syn Nepomuka I, Louis, który w roku 1824 polecił przeprowadzenie przebudowy zamku na pałac architektowi z Mediolanu. Powstały wówczas łazienki pałacowe, centralne ogrzewanie, reprezentacyjna wieża i taras, a w parku egzotyczne nasadzenia, kort tenisowy, zoo, rosarium.
Louis pragnął dorównać bratu Fryderykowi, który rezydował na Niemodlinie. Zmarł w wieku 40 lat, jego majątek otrzymał bratanek z Niemodlina, Fryderyk Wilhelm.
W roku 1835 Tułowice zakupił hrabia Ernst von Franckenberg- Ludwigsdorf. W roku 1842 zainicjował tu produkcję delikatnego czarnego fajansu. Słynna na całym świecie manufaktura porcelany tułowickiej to późniejsze dzieło rodu Schlegelmilchów z Turyngii, którzy kupili zakład od Franckenberga w roku 1889. Słynna na całym świecie fabryka Schlegelmilcha, produkowała porcelanowe cacka do 23 stycznia 1945 roku, dziś cenione wśród kolekcjonerów, sprzedawane na aukcjach i pysznie usadowione w muzeach, galeriach Europy i świata. Po wojnie zakład działał jako Fabryka Porcelitu „Tułowice”.

W rękach leśników
Pałac w obecnie zachowanym stylu neorenesansowym przebudował Fryderyk Franckenberg. Po jego śmierci dobra tułowickie odziedziczył syn Konrad. W latach 30-tych majątek został po części wyprzedany oraz skonfiskowany przez rząd, bowiem Franckenberg należał do czynnych opozycjonistów Hitlera. Konrad umarł bezpotomnie w roku 1939.
Kaplica Franckenbergów i zbudowany pod nią grobowiec już nie istnieją.
W roku 1937 część obiektu odkupił przedsiębiorca z Opola i urządził w nim mieszkania lokatorskie, część przeznaczono na ośrodek szkoleniowy leśnictwa. Mieścił się tu internat dla chłopców. W czasie II wojny światowej pałac służył jako szpital wojskowy- niemiecki, potem rosyjski. Od 1946 roku pałacem opiekowało się Nadleśnictwo Tułowice. Obecnie mieści się w nim internat Technikum Leśnego. Publiczne Technikum Leśne i Liceum Ogólnokształcące tworzą Zespół Szkół, prowadzony przez opolskie starostwo powiatowe, a usytuowany w pobliskich budynkach gospodarczych. Doskonale utrzymany park, z egzemplarzami egzotycznego starodrzewia (np. sośnica japońska), założony niegdyś przez Praschmów, to efekt pracy nauczycieli i uczniów technikum – przyszłych leśników, którzy dbałości o drzewa uczą się tu w praktyce.

W rezerwacie ciszy

Tułowice, nazwa historyczna: Tillowitz, leżą w odległości 8 km od Niemodlina, na drodze krajowej 405 Niemodlin-Korfantów-Prudnik, 28 km od Opola i w pobliżu autostrady A-4.
Przy pałacu, na terenie parku krajobrazowego mieści się basen kryty oraz hala sportowa. W pobliżu – zabudowania po byłej fabryce porcelany Schlegelmilchów.
Cały obszar gminy Tułowice, położony w Borach Niemodlińskich, to chroniony kompleks przyrodniczo-krajobrazowy. Tak atrakcyjne położenie, wśród lasów, stawów, strumyków, bagien, a także zabytków współgrających ze współczesnymi obiektami edukacyjnymi i rekreacyjnymi jest magnesem dla turystyki pieszej i rowerowej. W okolicy Tułowic wytyczono i oznakowano 9 tras; mapy i przewodnik są dostępne w internecie: www.tulowice.pl oraz w Gminnej Bibliotece Publicznej. Okolice Tułowic, obszar historycznej Puszczy Niemodlińskiej, oddzielającej Śląsk Górny od Dolnego, to także tereny łowne, znane i cenione przez myśliwych w całej Europie.
Noclegi i wyżywienie: możliwość rezerwacji w internacie Technikum Leśnego.
Brak gospodarstw agroturystycznych.

Aktualności

Reportaże i filmy dokumentalne
Zapraszamy do prezentacji najnowszych pozycji filmowych.



Więcej informacji >>


 

 
Teresa Kudyba
tel. 602 374 494
e-mail: teresa@kudyba.pl
Witryna wykorzystuje ciasteczka (ang. cookies) w celach sesyjnych oraz statystycznych.
Więcej informacji w polityce prywatności.
 Realizacja: new4mat.com Sp. z o.o.
ADMINISTRACJA n4CMS